Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης

Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης θεμελιώθηκε στις 28/02/1989 και ολοκληρώθηκε τον Οκτώβρη του 1993. Άνοιξε τις πύλες του στο κοινό στις 11-9-1994, με την έκθεση «Το ταξίδι της επιστροφής». Η έκθεση αυτή, σηματοδοτούσε την επιστροφή των βυζαντινών αρχαιοτήτων της Μακεδονίας (14-6-1994), οι οποίες παρέμειναν 80 χρόνια στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο της Αθήνας, όπου είχαν μεταφερθεί εκεί το 1916.

Σκοπός του Μουσείου είναι η συγκέντρωση, διαφύλαξη, προστασία, διατήρηση, έκθεση, ανάδειξη, προβολή και μελέτη έργων και αντικειμένων της παλαιοχριστιανικής, βυζαντινής, μεσαιωνικής και μεταβυζαντινής περιόδου, που προέρχονται κυρίως από τη Μακεδονία αλλά και από τις ανασκαφές των γύρω περιοχών.

Το Μουσείο βραβεύτηκε με το «Βραβείο Μουσείου» του Συμβουλίου της Ευρώπης, ως Ευρωπαϊκό Μουσείο της χρονιάς, για το 2005.

ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

Θεωρείται ένα από τα καλύτερα δημόσια κτίρια της Ελλάδας, από αρχιτεκτονική άποψη και γι αυτό το 2001 κηρύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, «Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο & Έργο Τέχνης». Το κτίριο καταλαμβάνει έκταση 5.371,27 τ.μ. και το χαρακτηρίζει το μεγάλο αίθριο με την περιμετρική στοά γύρω από αυτό.

Το Μουσείο διαθέτει χώρο για μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις.

Η ΜΟΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ

Σε αυτή την έκθεση παρουσιάζονται αυθεντικά εκθέματα που προέρχονται κυρίως από τη Θεσσαλονίκη αλλά και τη Μακεδονία γενικότερα, και απεικονίζουν πτυχές του βυζαντινού και μεταβυζαντινού πολιτισμού. Υπάρχουν 11 αίθουσες στις οποίες εκτίθενται 3190 αρχαιολογικά αντικείμενα, κειμήλια και έργα τέχνης από τα 46.000 και πλέον που περιλαμβάνονται στις συλλογές του, τα οποία χρονολογούνται από τον 2ο έως και τον 20ο αι. μ. Χ.

Αίθ. 1 – Παλαιοχριστιανικός Ναός

Σε  αυτή την αίθουσα απεικονίζονται η αρχιτεκτονική, ο διάκοσμος, τα λειτουργικά σκεύη και αντικείμενα ενός παλαιοχριστιανικού ναού. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα μαρμαροθετήματα, οι πλάκες ορθομαρμάρωσης και τα ψηφιδωτά από τους ναούς του Αγίου Δημητρίου και της Αχειροποιήτου, οι διακοσμήσεις ενθετικής τέχνης από μάργαρο, οι υαλοπίνακες, οι τοιχογραφίες, τα αρχιτεκτονικά μέλη (θωράκια, κιονόκρανα, επίκρανα) και τα λειτουργικά σκεύη.

Αίθ. 2 – Παλαιοχριστιανική Πόλη και Κατοικία

Στην έκθεση της δεύτερης αίθουσας, στο κέντρο της βλέπουμε το τρικλίνιο, τον χώρο υποδοχής ενός πλούσιου σπιτιού της Θεσσαλονίκης. Περιμετρικά της αίθουσας απεικονίζονται κεραμικά και γυάλινα σκεύη που ήταν ο εξοπλισμός είτε των κατοικιών της εποχής είτε αντικείμενα εμπορίου. Επίσης υπάρχουν αντικείμενα από τις διάφορες δραστηριότητες του σπιτιού όπως την υφαντική και την μαγειρική αλλά και τα είδη ένδυσης και καλλωπισμού.

Αίθ. 3 – Από τα Ηλύσια Πεδία στο Χριστιανικό Παράδεισο

 

Σ’ αυτήν παρουσιάζεται οι επιτύμβιες επιγραφές, τα αντικείμενα που συνόδευαν το νεκρό, τα αντικείμενα νεκρικής λατρείας, και η ταφική ζωγραφική που εικονογραφεί την πορεία μετάβασης στη μεταθανάτια ζωή  και τη διακόσμηση έως τον τελικό θρίαμβο του Σταυρού.

Αίθ. 4 – Από την Εικονομαχία στη Λάμψη των Μακεδόνων και των Κομνηνών

Η τέταρτη αίθουσα,παρουσιάζει θέματα όπως η Εικονομαχία, η αρχιτεκτονική, η ζωγραφική και η γλυπτική του μεσοβυζαντινού ναού. Ο μοναχισμός, ο εκχριστιανισμός των Σλάβων από τους Θεσσαλονικείς Κωνσταντίνο – Κύριλλο και Μεθόδιο, και γενικότερα ο δημόσιος και ιδιωτικός βίος της περιόδου είναι επίσης θέματα τα οποία απεικονίζονται στα ταφικά μνημεία, στα κεραμικά, στα νομίσματα, στα αντικείμενα καθημερινής χρήσης.

Αίθ. 5 – Οι Δυναστείες των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων

Στην αίθουσα, παρουσιάζονται οι δυναστείες του Βυζαντίου από τα χρόνια του Ηρακλείου μέχρι την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, μέσω των νομισμάτων και των σφραγίδων.

Αίθ. 6 – Το Βυζαντινό Κάστρο

Στην αίθουσα της έκθεσης, παρουσιάζονται το αμυντικό σύστημα της βυζαντινής αυτοκρατορίας, η οργάνωση της πόλης – κάστρου. Τα αντικείμενα προέρχεται από κάστρα της Μακεδονίας. Η αίθουσα παρουσιάζει βίντεο το οποίο ενημερώνει τον επισκέπτη για τα κάστρα Μακεδονίας και της Θράκης.

Αίθ. 7 – Το Λυκόφως του Βυζαντίου (1204-1453)

Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα τέχνης της περιόδου, όπως τοιχογραφίες και μαρμάρινες εικόνες, και είδη λατρευτικής και καθημερινής χρήσης. Παρουσιάζονται επίσης το νομισματοκοπείο της Θεσσαλονίκης, η υαλουργία της, καθώς και τα εργαστήρια κεραμικής που εντοπίστηκαν στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Αίθ. 8 – Συλλογή Ντόρης Παπαστράτου

Στην έκθεση παρουσιάζονται μία πλάκα και χαρακτικά, που προέρχονται από τη Βενετία, τη Βιέννη, το Άγιον Όρος, και την Κωνσταντινούπολη. 

Αίθ. 9 – Συλλογή Δημητρίου Οικονομόπουλου

Σε αυτή την αίθουσα, υπάρχουν αντιπροσωπευτικά έργα, όπως κεραμικά, νομίσματα, και εκκλησιαστικά έγγραφα.

Αίθ. 10 – Το Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο

Στη τελευταία αίθουσα παρουσιάζεται η βυζαντινή κληρονομιά μετά την Άλωση. Παρουσιάζονται επίσης το νέο είδος εικαστικής έκφρασης της ορθόδοξης Εκκλησίας τον 17ο αιώνα, ενώ υπάρχουν και μερικά δείγματα εκκλησιαστικής χρυσοκεντητικής, λειτουργικά βιβλία και δείγματα εκκλησιαστικής αργυροχοΐας. Ακόμη και αντικείμενα του βυζαντινού πολιτισμού με αναφορές στην ιδιωτική λατρεία και την καθημερινή ζωή.

Αίθ. 11 – Ανακαλύπτοντας το Παρελθόν

Η τελευταία αίθουσα.με αρχαιολογικό υλικό αλλά και με ψηφιακές εφαρμογές παρουσιάζει τα στάδια που ακολουθεί το αρχαίο αντικείμενο από την στιγμή της ανασκαφής, μέχρι να φτάσει στο μουσείο. Παρουσιάζεται ακόμη η ιστορία των μουσείων με την βοήθεια υπολογιστών και οθονών αφής.

Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης
Λεωφόρος Στρατού 2, Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2313-306400, email: [email protected]

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.